เทคนิคอ่านหนังสือสำหรับนักเรียนมัธยมที่ได้ผลจริง

เทคนิคอ่านหนังสือที่ได้ผลจริงสำหรับนักเรียนมัธยมนั้นไม่ซับซ้อนเลย: ทดสอบตัวเองแทนการอ่านซ้ำ เริ่มทีละน้อยเพื่อไม่ให้ผัดวันประกันพรุ่ง และกระจายการอ่านออกไปหลายวัน แค่นี้คือหัวใจหลักเลย

มีเรื่องนึงที่ต้องพูดก่อน เทคนิคที่แพร่กันมากที่สุดในหมู่นักเรียนคือการไฮไลท์ การอ่านซ้ำ และการคัดโน้ตใหม่ให้สวยงาม รู้สึกว่าได้ทำงานอยู่นะ แต่ส่วนใหญ่ไม่ได้ผลจริง มาข้ามไปดูสิ่งที่ได้ผลจริงดีกว่า

ทดสอบตัวเองแทนการอ่านซ้ำ

ถ้าจะจำอะไรจากบทความนี้ได้หนึ่งอย่าง ขอให้เป็นอันนี้: การทดสอบตัวเองได้ผลดีกว่าการอ่านโน้ตซ้ำเสมอ

การอ่านซ้ำเป็นวิธีที่นิยมที่สุดแต่ก็อ่อนแอที่สุดด้วย คำบนหน้ากระดาษเริ่มดูคุ้นตา สมองก็บอกตัวเองว่า "รู้แล้ว" แต่การจำหน้าได้กับการดึงคำตอบออกมาตอนสอบนั้นต่างกันคนละเรื่อง อ่านรายละเอียดเพิ่มได้ที่ ทำไมการอ่านโน้ตซ้ำถึงไม่ได้ผล

สิ่งที่ได้ผลจริงคือ active recall: ปิดหนังสือแล้วพยายามดึงคำตอบออกมาจากหัวตัวเอง มันยากกว่า และนั่นคือประเด็น ความพยายามนั้นแหละที่สร้างความจำ นักวิจัยเรียกว่า testing effect (Roediger และ Karpicke, 2006) และเป็นหนึ่งในสิ่งที่วิทยาศาสตร์การเรียนรู้พิสูจน์ไว้ชัดที่สุด อ่านเพิ่มที่ active recall: วิธีเรียนที่ได้ผลจริง

วิธีทำวันนี้ง่ายๆ:

• อ่านเนื้อหาหนึ่งรอบ แล้วปิดหนังสือ พูดหรือเขียนสิ่งที่จำได้ออกมา
• ตรวจดูสิ่งที่พลาดไป ช่องโหว่ตรงนั้นคือโจทย์ของวันนี้
• ทบทวนซ้ำเฉพาะส่วนที่ตอบผิด

การตอบผิดไม่ใช่ความล้มเหลว มันคือสิ่งที่มีค่าที่สุดที่การทดสอบให้ได้ เพราะมันบอกตรงๆ ว่าต้องไปศึกษาอะไรต่อ

เริ่มทีละน้อยเพื่อให้ลงมือทำได้จริง

ส่วนที่ยากที่สุดของการอ่านหนังสือไม่ใช่ตัวเนื้อหา แต่คือการเริ่มต้น "คืนนี้จะอ่านเคมีทั้งบทเลย" มักจบลงด้วยการเล่นโทรศัพท์หนึ่งชั่วโมง

ดังนั้นลดขนาดลง บอกตัวเองว่าจะทำแค่ห้านาที แค่ห้าข้อ แค่รอบแฟลชการ์ดรอบเดียว เล็กพอที่ไม่มีข้อแก้ตัว และพอเริ่มแล้วส่วนใหญ่ก็จะทำต่อเอง

วิธีนี้ได้ผลกับคนส่วนใหญ่ และยิ่งได้ผลมากสำหรับคนที่ชอบผัดวันประกันพรุ่ง ถ้า "เดี๋ยวค่อยทำ" เป็นคำพูดติดปาก ลองอ่าน วิธีหยุดผัดวันประกันพรุ่งและลงมืออ่านหนังสือจริงๆ ที่เจาะลึกเรื่องการเริ่มต้นจากจุดเล็กๆ

รอบสั้นๆ ยังยัดเข้าไปในเวลาที่มีอยู่จริงได้ง่ายด้วย:

• แฟลชการ์ดห้าใบบนรถเมล์หรือรถไฟ
• ควิซสิบนาทีก่อนถึงวันสอบ
• ทบทวนเร็วๆ ระหว่างรอซ้อมกีฬาหรือกิจกรรม

ไม่ต้องรอให้ว่างทั้งคืน แค่ใช้ช่วงเวลาเล็กๆ ที่มีอยู่แล้วก็พอ

กระจายการอ่านแทนการท่องยัดเยียดคืนเดียว

การท่องหนังสือดึกคืนก่อนสอบเป็นสูตรคลาสสิก บางทีก็พอผ่านได้ แต่ส่วนใหญ่ลืมหมดภายในไม่กี่วัน ซึ่งเจ็บมากเวลา TCAS หรือ O-NET เวียนมา

วิธีแก้คือการกระจาย: เวลารวมเท่ากัน แค่แบ่งออกเป็นหลายวัน ยี่สิบนาทีวันจันทร์ อังคาร และพุธ ดีกว่านั่งตึงหนึ่งชั่วโมงคืนวันพฤหัสอย่างไม่ต้องสงสัย ทุกครั้งที่กลับมาทบทวนแล้วลืมไปครึ่งนึง การดึงความจำกลับมานั้นแหละที่ตอกตรึงมันให้ติดหัว นั่นคือ spacing effect อ่านวิธีใช้ได้ที่ spaced repetition: จำสิ่งที่อ่านได้นานยังไง

มีเหตุผลว่าทำไมถึงลืมเร็วขนาดนั้น ความจำตกฮวบทันทีหลังเรียน ถ้าไม่กลับมาทบทวน เรื่องนี้มีชื่อและวิธีแก้อยู่ใน forgetting curve และวิธีสู้กับมัน

ถ้าสอบใกล้มาแล้วเหลือเวลาแค่ไม่กี่วัน ยังมีวิธีที่ฉลาดกว่าอยู่ใน วิธีอ่านหนังสือเตรียมสอบภายในหนึ่งสัปดาห์

เปลี่ยนโน้ตให้กลายเป็นสิ่งที่ใช้ได้จริง

ตรงนี้แหละที่ทุกอย่างง่ายขึ้น ส่วนที่ช้าที่สุดในกระบวนการทั้งหมดคือการทำแฟลชการ์ดและเขียนโจทย์ฝึกหัดด้วยมือ และนั่นก็คือจุดที่คนส่วนใหญ่ท้อและเลิก

นั่นคือเหตุผลที่ Kyonote มีอยู่ สร้าง notebook สำหรับวิชาที่เรียน วางโน้ตจากคลาส ไฟล์ PDF หรือสไลด์ลงไป ภายในประมาณหนึ่งนาที ระบบจะสร้างชุดการเรียนจากเนื้อหาของเราเอง ไม่ใช่คำถามทั่วไปจากอินเทอร์เน็ต แต่เป็นของเราจริงๆ

จาก notebook เดียวจะได้:

• ควิซ แบบสั้นสามระดับ: เบาๆ ให้อุ่นเครื่อง คละกัน และยากเพื่อหาช่องโหว่ก่อนสอบจะจับได้ อ่านเพิ่มที่ ทดสอบตัวเองก่อนข้อสอบจะลงมือ
• แฟลชการ์ด ที่สร้างตรงจากโน้ตของเรา ข้ามขั้นตอนการพิมพ์การ์ดทีละใบ แค่พลิกแล้วกด "จำได้แล้ว" หรือ "ดูอีกครั้ง" อ่านที่ แฟลชการ์ดที่สร้างตัวเอง
• พอดแคสต์ สองเสียงที่คุยเรื่องเนื้อหาของเราเหมือนสองคนช่วยกันอธิบาย เปิดฟังได้เหมือนเสียงปกติ เร่งความเร็วได้ หรือฟังระหว่างเดินไปโรงเรียน ดูวิธีที่ เปลี่ยน PDF เป็นพอดแคสต์

ใช้ฟรีบน iPhone และ Android จุดประสงค์ไม่ใช่การเพิ่มแอปอีกตัว แต่คือการตัดขั้นตอนที่น่าเบื่อทิ้ง เพื่อให้เวลาส่วนใหญ่ไปอยู่กับการทบทวนจริงๆ ไม่ใช่การทำวัสดุ

รวมเทคนิคทั้งหมดเป็นแผนหนึ่งสัปดาห์ก่อนสอบ

ไม่ต้องมีระบบซับซ้อน นี่คือแผนสำเร็จรูปที่ก๊อปไปใช้ได้เลย

ไม่จำเป็นต้องทำครบทุกอย่างทุกวัน ไม่เป็นไร เคล็ดลับคือการมีแผนสำเร็จรูปสำหรับแต่ละช่วงเวลาว่าง เพื่อให้หยุดคิดและลงมือทำได้เลย

ถ้าอยากได้ routine ที่ใช้งานได้ยาวกว่าหนึ่งการสอบ วิธีสร้างนิสัยอ่านหนังสือที่ยั่งยืน มีรายละเอียดทั้งหมด

เทคนิคเล็กๆ ที่ใช้ได้คืนนี้เลย

สิ่งเล็กๆ น้อยๆ ที่ได้ผลเกินน้ำหนักของมัน:

• เอาโทรศัพท์ไปไว้ห้องอื่น ตอนอ่านหนังสือ แค่วางคว่ำไว้บนโต๊ะก็ยังดูดสมาธิได้ อ่านเพิ่มที่ วิธีโฟกัสตอนอ่านหนังสือและหลีกเลี่ยงสิ่งรบกวน
• อธิบายให้คนอื่นฟัง แม้แต่อธิบายให้ห้องเปล่าฟัง ถ้าพูดออกมาง่ายๆ ไม่ได้ แสดงว่ายังไม่รู้จริง นั่นคือแนวคิดของ Feynman technique
• สลับวิชา ในแต่ละรอบการอ่านแทนการนั่งอ่านวิชาเดียวยาวๆ รู้สึกยากกว่าแต่ได้ผลดีกว่า นั่นคือจุดของ interleaving: ทำไมการสลับหัวข้อช่วยให้จำได้
• นอน สมองที่เหนื่อยล้าเก็บความจำได้ไม่ดี การอดนอนดึกเพื่อท่องหนังสือมักเสียมากกว่าได้

เริ่มจากการสอบครั้งถัดไป

ไม่ต้องพยายามปรับระบบการเรียนทั้งหมดคืนเดียว แค่เลือกวิชาที่สอบใกล้ที่สุด สร้าง notebook หนึ่งอัน แล้ววางโน้ตลงไป

ในประมาณหนึ่งนาที จะมีควิซให้ลองทำเลยตอนนี้ แฟลชการ์ดสำหรับบนรถ และพอดแคสต์สำหรับระหว่างเดินกลับบ้าน แล้วปล่อยให้นิสัยเล็กๆ ของการทดสอบตัวเองบ่อยๆ ทำหน้าที่ต่อ นั่นคือการอ่านหนังสือที่ได้ผลจริง และเป็นมิตรกับชีวิตมากกว่าการนั่งสู้ดึกอีกคืนมาก

Frequently asked questions

วิธีอ่านหนังสือที่ดีที่สุดสำหรับนักเรียนมัธยมคืออะไร

ทดสอบตัวเองแทนการอ่านซ้ำ การดึงคำตอบจากหัวตัวเองคือสิ่งที่สร้างความจำได้จริง และยังบอกด้วยว่าส่วนไหนที่ยังไม่แน่น อ่านหนังสือในรอบสั้นๆ หลายวัน แทนการนั่งอ่านยาวคืนเดียว แล้วโฟกัสเวลาไปกับส่วนที่ยังผิดอยู่

ทำไมการอ่านโน้ตซ้ำๆ ถึงไม่ช่วยให้จำได้

การอ่านซ้ำทำให้คำดูคุ้นตา แต่ความคุ้นเคยไม่ใช่ความสามารถในการดึงคำตอบออกมาตอนสอบ เราจำหน้าได้แต่นึกคำตอบเองไม่ออก การทดสอบตัวเองบังคับให้สมองดึงความจำจริงๆ ซึ่งนั่นแหละที่ทำให้ติดหัว

จะอ่านหนังสือยังไงถ้าแทบไม่มีเวลาว่าง

ใช้ช่วงเวลาสั้นๆ แทนการรอให้มีเวลาว่างทั้งคืน ทำแฟลชการ์ดห้าใบบนรถ ทำควิซสิบนาทีก่อนสอบ หรือฟังพอดแคสต์จากโน้ตระหว่างเดินไปโรงเรียน สะสมได้เยอะกว่าที่คิด บ่อยและสั้นดีกว่านั่งท่องคืนเดียว และเริ่มต้นง่ายกว่ามาก